Razlika između inačica stranice »Brazil«

Dodano 205 bajtova ,  prije 10 godina
m
Uklonjena promjena suradnika Alpha Centaury, vraćeno na zadnju inačicu suradnika Zeljko
m (Uklonjena promjena suradnika Alpha Centaury, vraćeno na zadnju inačicu suradnika Zeljko)
==Demografija==
:''Glavni članak: [[Demografija Brazila]]''
:''Vidi još: [[Brazilci]], [[Razvoj stanovništva u Brazilu]], [[Etničke grupe Brazila]], [[Brazilski indijanci - popis po državama]]''
Stanovništvo Brazila 2008., prema Brazilskom institutu za zemljopis i statistiku (''Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística''), bilo je oko 190 milijuna stanovnika<ref>2008 PNAD, IBGE. "[http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/protabl.asp?c=261&i=P&nome=on&notarodape=on&tab=261&unit=0&pov=1&opc1=1&poc2=1&OpcTipoNivt=1&opn1=2&nivt=0&poc1=1&sec58=0&orp=6&qtu3=27&opv=1&sec1=0&opc2=1&pop=1&opn2=2&orv=2&orc2=4&opc58=1&qtu2=5&sev=93&sec2=0&opp=1&opn3=0&orc1=3&poc58=1&qtu1=1&cabec=on&orc58=5&opn7=0&decm=99&ascendente=on&sep=43343&orn=1&qtu7=9&pon=2&OpcCara=44&proc=1 População residente por situação, sexo e grupos de idade]"</ref> (22,31 na kvadratni kilometar), s omjerom muškarci-žene od 0,95:1<ref>2008 PNAD, IBGE. "[http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/protabl.asp?c=261&i=P&nome=on&notarodape=on&tab=261&unit=0&pov=1&opc1=1&poc2=3&OpcTipoNivt=1&opn1=2&nivt=0&poc1=1&sec58=0&orp=6&qtu3=27&opv=1&sec1=0&opc2=1&pop=1&opn2=2&orv=2&orc2=4&opc58=1&qtu2=5&sev=93&sec2=0&sec2=92956&sec2=92957&opp=1&opn3=0&orc1=3&poc58=1&qtu1=1&cabec=on&orc58=5&opn7=0&decm=99&ascendente=on&sep=43343&orn=1&qtu7=9&pon=2&OpcCara=44&proc=1 População residente por situação, sexo e grupos de idade]"</ref> i 83,75% gradskog stanovništva.<ref>2008 PNAD, IBGE. "[http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/protabl.asp?c=261&i=P&nome=on&notarodape=on&tab=261&unit=0&pov=3&opc1=1&poc2=1&OpcTipoNivt=1&opn1=2&nivt=0&poc1=2&sec58=0&orp=6&qtu3=27&opv=1&sec1=0&sec1=1&sec1=2&opc2=1&pop=1&opn2=2&orv=2&orc2=4&opc58=1&qtu2=5&sev=93&sev=1000093&sec2=0&opp=1&opn3=0&orc1=3&poc58=1&qtu1=1&cabec=on&orc58=5&opn7=0&decm=99&ascendente=on&sep=43343&orn=1&qtu7=9&pon=2&OpcCara=44&proc=1 População residente por situação, sexo e grupos de idade]."</ref> Populacija je veoma koncentrirana u jugoistočnoj (79,8 milijuna stanovnika) i sjeveroistočnoj (53,5 milijuna stanovnika) regiji, dok dvije najveće regije, srednjezapadna i sjeverna, koje obuhvaćaju 64,12% ukupnog nacionalnog teritorija, ukupno imaju samo 29,1 milijun stanovnika. Iako je [[natalitet]] doživio blagi pad, radi pada [[mortalitet]]a stanovništvo je znatno poraslo između 1940. i 1970. Godišnji [[prirast stanovništva]] 1940-ih bio je 2,4%, 3,0% 1950-ih i 2,9% 1960-ih, dok se očekivani životni vijek povećao s 44 na 54 godine<ref>José Alberto Magno de Carvalho, "[http://www.observasaude.sp.gov.br/BibliotecaPortal/Acervo/Estrutura_Demogr%C3%A1fica_Brasil.pdf Crescimento populacional e estrutura demográfica no Brasil]" Belo Horizonte: UFMG/Cedeplar, 2004 (PDF file), p.&nbsp; 5.</ref> i na 72,6 godine 2007.<ref>{{cite web|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_visualiza.php?id_noticia=1275&id_pagina=1 |title=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística |publisher=IBGE |date=1999-11-29 |accessdate=2010-01-25}}</ref> Prirast je stalno opadao od 1960-ih, s 3,04% godišnje između 1950. i 1960. na 1,05% 2008., te se kao zaokruženje [[Demografska tranzicija|demografske tranzicije]] očekuje pad na negatvnu vrijednost od&nbsp;–0,29% do 2050.<ref>{{cite web|url=http://www.ibge.gov.br/home/presidencia/noticias/noticia_impressao.php?id_noticia=1272 |title=Projeусo da Populaусo do Brasil |publisher=IBGE |date= |accessdate=2010-01-25}}</ref> <ref>Magno de Carvalho, "[http://www.observasaude.sp.gov.br/BibliotecaPortal/Acervo/Estrutura_Demogr%C3%A1fica_Brasil.pdf Crescimento populacional e estrutura demográfica no Brasil]", pp.&nbsp;7–8.</ref>
 
#'''[[Natal, Rio Grande do Norte|Natal]]''' (''[[Rio Grande do Norte]]''), 806&nbsp;203 stanovnika, 1&nbsp;263&nbsp;547 metropolitanska zona, 30 m [[Nadmorska visina|nm]]. Turističko središte, naftna industrija, [[ribarstvo]].
 
===Etnički sastavStanovništvo===
<div style="font-size: 90%">
{| class="wikitable" style="border:1px black; float:right; margin-left:1em;"
</div>
[[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|Prema nacionalnom istraživanju po uzorku kućanstava]] (''PNAD'') iz 2008., 48,43% stanovništva (oko 92 milijuna) izjasnilo se kao bijelo, 43,80% (oko 83 milijuna) kao smeđe (miješano), 6,84% (oko 13 milijuna) kao crno, 0,58% (oko 1,1 milijun) kao azijsko i 0,28% (oko 536&nbsp;000) kao američki indijanci, dok se 0,07% (oko 130&nbsp;000) nije izjasnilo o rasi.<ref name="PNADIBGE">2008 PNAD, IBGE."[http://www.sidra.ibge.gov.br/bda/tabela/protabl.asp?c=262&i=P&nome=on&notarodape=on&tab=262&unit=0&pov=3&opc1=1&poc2=1&OpcTipoNivt=1&opn1=2&nivt=0&orc86=3&poc1=1&orp=6&qtu3=27&opv=1&poc86=2&sec1=0&opc2=1&pop=1&opn2=0&orv=2&orc2=5&qtu2=5&sev=93&sev=1000093&opc86=1&sec2=0&opp=1&opn3=0&sec86=0&sec86=2776&sec86=2777&sec86=2779&sec86=2778&sec86=2780&sec86=2781&ascendente=on&sep=43344&orn=1&qtu7=9&orc1=4&qtu1=1&cabec=on&pon=1&OpcCara=44&proc=1&opn7=0&decm=99 População residente por cor ou raça, situação e sexo]".</ref> Godine 2007., [[FUNAI|Nacionalna indijanska fondacija]] izvjestila je o postojanju 67 različitih nekontaktiranih plemena, više u odnosu na 40 iz 2005. Vjeruje se da Brazil ima najveći broj [[Nekontaktirani narodi|nekontaktiranih naroda]] u svijetu.<ref>"[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/07/07/AR2007070701312.html In Amazonia, Defending the Hidden Tribes]", ''The Washington Post,'' 8 July 2007.</ref>
[[Datoteka:Guajajaras (mãe e filho).jpg|mini|left|Guajajara Indijanci, majka i dijete.]]
 
Većina Brazilaca potječe od indijanaca, portugalskih naseljenika i afričkih robova.<ref name="Enciclopédia Barsa v.4, p.&nbsp;230">''Enciclopédia Barsa'' vol. 4, p.&nbsp;230.</ref> Od dolaska Portugalaca 1500., bilo je znatnog miješanja između te tri grupe. Smeđe stanovništvo (miješani Brazilci službeno se nazivaju ''[[pardo]]'')<ref name="Coelho 1996, p.&nbsp;268">Coelho (1996), p.&nbsp;268.</ref><ref name="Vesentini 1988, p.&nbsp;117">Vesentini (1988), p.&nbsp;117.</ref> je široka kategorija koja uključuje [[Caboclo|Cabolcoe]] (potomke bijelaca i indijanaca), [[Mulati|Mulate]] (potomke bijelaca i crnaca) i [[Zambo|Cafuze]] (potomke crnaca i indijanaca).<ref name="Enciclopédia Barsa v.4, p.&nbsp;230"/><ref name="Coelho 1996, p.&nbsp;268"/><ref name="Vesentini 1988, p.&nbsp;117"/><ref>Adas, Melhem. ''Panorama geográfico do Brasil'', 4th ed (São Paulo: Moderna, 2004), p.&nbsp;268</ref><ref>Azevedo (1971), pp.&nbsp;2–3.</ref><ref name="Moreira 1981, p.&nbsp;108">Moreira (1981), p.&nbsp;108.</ref> Cabocloi čine većinu stanovništva u sjevernoj, sjeveroistočnoj i srednjezapadnoj regiji.<ref>''Enciclopédia Barsa,'' vol. 4, pp.&nbsp;254–55, 258, 265.</ref> Veće stanovništo Mulata živi na istočnoj obali sjeveroistočne regije od Bahie do Paraíbe<ref name="Moreira 1981, p.&nbsp;108"/><ref>Azevedo (1971), pp.&nbsp;74–75.</ref> i također u sjevernom Maranhãou,<ref>''Enciclopédia Barsa'', vol. 10 (Rio de Janeiro: Encyclopaedia Britannica do Brasil, 1987), p.&nbsp;355.</ref><ref>Azevedo (1971), p.&nbsp;74.</ref> južnom Minas Geraisu<ref name="Azevedo 1971, p.&nbsp;161">Azevedo (1971), p.&nbsp;161.</ref> i istočnom Rio de Janeiru.<ref name="Moreira 1981, p.&nbsp;108"/><ref name="Azevedo 1971, p.&nbsp;161"/> Od 19. stoljeća, Brazil je svoje granice otvorio imigraciji. Oko pet milijuna ljudi iz preko 60 zemalja
uselilo se u Brazil između 1808. i 1972., najviše iz [[Portugal]]a, [[Italija|Italije]], [[Španjolska|Španjolske]], [[Njemačka|Njemačke]], [[Japan]]a i [[Srednji istok|Srednjeg istoka]].<ref>Maria Stella Ferreira-Levy, "O papel da migração internacional na evolução da população brasileira (1872 a 1972), ''Revista de Saúde Pública'' Volume 8, suplemento. June 1974.) (1974). Table 2, p.&nbsp; 74. {{pt}} Available here [http://www.scielo.br/pdf/rsp/v8s0/03.pdf] at scielo.br as a PDF file.</ref>
==== [[Indijanci|Brazilski indijanci]] ====
Pogledajte: [[Brazilski indijanci - popis po državama]]. Na području Brazila nalaze se brojni rezervati za Indijance.
 
===Jezici===