Žutica: razlika između inačica

Dodana 94 bajta ,  prije 10 godina
m
poveznice+pravopis
m (robot Dodaje: hi:पीतज्वर)
m (poveznice+pravopis)
'''Žutica''' označava žućkasto obojenje tkiva, a obuhvaća žutilo [[koža|kože]], [[bjeloočnica]] i dubokih tkiva. Najčešće je uzrok žutice velika količina slobodnog ili konjugiranog [[bilirubin]]a u izvanstaničnim tekućinama. Normalna koncentracija bilirubina u [[krvna plazma|plazmi]], koji je isključivo u slobodnom obliku, iznosi prosječno 9 [[mol (mjerna jedinica)|mikromola]] po [[litra|litri]]. No, u nekim patološkim stanjima koncentracija bilirubina može se povećati čak na 700 μmol/l.
 
== Uzroci ==
Najčešći su uzroci žutice pojačano razaranje [[eritrociti|eritrocita]] i naglo otpuštanje bilirubina u [[krv]] te opstrukcija [[žuč]]nih vodova ili oštećenje [[jetra|jetrenih]] [[stanica]], tako da se ni normalne količine bilirubina ne mogu izlučivati u [[probava|probavni]] trakt. Te dvije vrste žutice nazivamo hemolitička žutica, odnosno opstrukciona žutica.
 
Hemolitička žutica nastaje zbog hemolize eritrocita. Pri hemolitičkoj žutici ekskrecijskasekrecijska funkcija jetre nije narušena, ali eritrociti se razgrađuju tako brzo da jetrene stanice jednostavno ne mogu izlučivati bilirubin onom brzinom kojom se on stvara. Zato se veomaznatno poveća plazmatska koncentracija slobodnog bilirubina.
 
Opstrukcijska žutica nastaje zbog začepljenja žučnih vodova ili zbog bolesti jetre. Pri opstrukcijskoj žutici, uzrokovanoj bilo začepljenjem žučnih vodova, bilo oštećenjem jetrenih stanica, stvaranje bilirubina je normalno, ali stvoreni bilirubin ne može iz krvi dospjeti u [[crijeva]]. Slobodni bilirubin i dalje ulazi u jetrene stanice gdje se na uobičajeni način konjugira. Taj konjugirani bilirubin vraća se u krv, vjerojatno zbog toga jer pucaju prepunjeni [[žučni kanalići]], pa se [[žuč]] ulijeva izravno u [[limfa|limfu]] koja napušta jetru. Zbog toga je glavnina bilirubina u plazmi u konjugiranom, a ne u slobodnom obliku.
 
Eritrociti[[Eritrocit]]i koji su proživjeli svoj vijek, koji traje prosječno 120 dana, postaju previše krhki da bi mogli opstati u cirkulacijskom[[Krvožilni sustav|krvožilnom sustavu]]. Njihova membrana puca, a oslobođeni [[hemoglobin]] fagocitiraju tkivni [[makrofagimakrofag]]i (nazvani još i [[retikuloendotelni sustav]]) posvuda u tijelu. U njima se hemoglobin najprije razgradi na ''globin i [[hem]]'', a zatim se hemov[[hem]]ov prsten otvara, dajući:
# slobodno [[željezo]] koje se u krv prenosi transferinom[[transferin]]om; i
# ravni lanac od četiri pirolna prstena iz kojih će konačno nastati [[bilirubin]]. Prvo nastaje slobodni bilirubin.
 
{{izdvoji}}
Slobodni [[bilirubin]] ili alphaalfa-bilirubin je bilirubin u [[krv]]i kojeg su izlučile [[stanice|stanice]] retikuloendotelnog sustava i on se u krvi čvrsto veže sas [[albumin]]om koji ga tako prenosi do [[jetre|jetre]]. Slobodni bilirubin upija se tijekom nekoliko sati kroz membrane jetrenih stanica. Pri ulasku u jetrenu stanicu, oslobađa se iz spoja sa albuminom i ubrzo nakon toga konjugira. Oko 80% bilirubina konjugira se sa [[Glukuronska kiselina|glukuronskom kiselinom]] dajući bilirubin-glukuronid, oko 10% sapaja se sa sulfatom u bilirubin-sulfat, a preostalih 10% s raznim drugim tvarima. Ako se konjugira samo sa jednom molekulom neke tvari nastaje '''monokonjugirani bilirubin''' ili beta-bilirubin, a ukoliko se konjugira sa dvije molekule nastaje '''dikonjugiranibilirubindikonjugirani bilirubin''' ili gama-bilirubin.
 
[[Kategorija: Znakovi bolesti]]