Razlika između inačica stranice »Veliki prasak«

Obrisano 11 bajtova ,  prije 4 godine
Oznake: uređivanje s mobilnog uređaja uređivanje iz aplikacije za mobilne uređaje
Svemir možemo podijeliti u nekoliko epoha. Iza epohe kvantne gravitacije, slijede redom epoha velikog ujedinjenja, epoha elektroslabe sile ([[kvark]]ovska epoha), [[lepton]]ska epoha, [[foton]]ska epoha, epoha u kojoj svemir postaje proziran i epoha formiranja galaktika nakon koje nastupa sadašnja faza razvoja svemira.
 
Epoha velikog ujedinjenja nastavlja se na epohu kvantne gravitacije, u trenutku kada je svemir imao temperaturu od 10<sup>32</sup> K. Oko 10<sup>-38</sup> sekundi nakon nastanka svemira, pri temperaturi od 10<sup>29</sup> K, temeljna međudjelovanja - jako, slabo i elektromagnetsko - mogla su biti ujedinjena. Fluktuacije u vakumu uzrokuju ubrzanu ekspanziju, tzv. [[Inflacijski svemir|inflaciju]]. Svemir je u 10<sup>-34</sup> sekundi narastao od 10<sup>-15</sup> m do veličine deset milijuna promjera sunčevog sustava. U ovoj epohi nastaje mala asimetrija između [[materija|materije]] i [[antimaterija|antimaterije]], koje će se kasnije uglavnom poništiti, no mali višak materije stvoriti će današnjino u svemir. Ovaj se proces zove bariogeneza.
 
U epohi elektroslabe sile (kvarkovska epoha), pri temperaturi od 10<sup>27</sup> K i starosti svemira od 10<sup>-34</sup> s, jako međudjelovanje se počinje odvajati od preostala dva koja zajedno tvore elektroslabu silu. Kvarkovi i antikvarkovi se međusobni poništavaju, a spomenuta asimetrija odgovorna je za postojanje materije u svemiru.
 
Leptonska epoha počinje pri starosti svemira od 10<sup>-10</sup> sekundi i pri temperaturi od 10<sup>15</sup> K. U ovoj se epohi razdvajaju elektromagnetska i slaba sila. Pri starosti svemira od oko 10<sup>-5</sup> s stvaraju se [[proton]]i i [[neutron]]i. Na temperaturi ispod 10<sup>11</sup> K protoni se ubrajaju u "tvar" dok se skoro 2000 puta lakši [[elektron]]i ponašaju kao zračenje, pa, uz [[neutrino|neutrine]], doprinose termičkoj ravnoteži. Protoni i neutroni' slobodno prelaze jedni u druge, no to prestaje kad se svemir ohladi do temperature od 10<sup>11</sup> K, nakon čega prevladava prelazak iz težih neutrona u lakše protone, pri čemu se energija oslobađa. Nakon uspostave ravnoteže između procesa prelaska protona u neutrone i obrnuto, 38% nukleona (neutrona i protona) su neutroni, a 62% protoni.
 
Oko 1 sekundu nakon nastanka svemira, pri temperaturi od 10<sup>10</sup> K, nastaje fotonska epoha. Termička ravnoteža se više ne održava neutrinima, a istovremeno se veliki broj protona i elektrona anihilira i prelazi u fotone.
Anonimni suradnik