Nikola Kotur

Nikola Kotur (Srijemski Karlovci, 1899. - 1938.), bio je srpski arhitekt i tajnik SKOJ-a, ubijen tijekom Staljinovih čistki.

Nikola Kotur
Nikola Kotur
Nikola Kotur (1928., pretpostavlja se)
Rođenje 1899., Srijemski Karlovci, Srbija
Smrt 1938.
Nacionalnost Srbin
Poznat(a) po tajnik CK SKOJ-a
Zanimanje arhitekt
Portal o životopisima

ŽivotopisUredi

Nikola Kotur rođen je 1899. godine u Srijemskim Karlovcima.[1] Po narodnosti je bio Srbin, a po zanimanju arhitekt.[2]

Bio je politički tajnik SKOJ-a. 1922. - 1923. je s vodećim jugoslavenskim komunistima sudjelovao u raspravi koja se vodila u Radniku povodom nacionalnog pitanja.[3]

U rujnu 1927. godine Kotur s drugovima organizira ilegalnu Partijsku školu u Beogradu, za 40 aktivista komunističke omladine.[4] U listopadu prilikom velike policijske akcije uhićeno je svih 40 aktivista, među njima gotovo svo skojevsko vodstvo, tajnik SKOJ-a Nikola Kotur i generalni tajnik KPJ Sima Marković.[5] U veljači 1928. godine počinje veliki proces protiv komunističke omladine Beograda. Na suđenju su optuženi iznosili strašne metode mučenja kojima se policija koristila kako bi ih prisilila na priznanje.[6] Na osnovu Zakona o zaštiti države tada su zajedno osuđeni na pet godina zatvora: Josip Cazi, Nikola Kotur, Ivan Brijaček, Pavle Kovačević i Josip Radobolja.[7] ostali osuđenici su dobili presude od 3 do 6 mjeseci zatvora.[8]

Dana 15. svibnja 1928. godine bježi iz zatvorskog dijela bolnice u Vidinskoj. Tom prilikom je izvršio samoubojstvo Sreten Jovanović, mladi žandar koji ga je čuvao.

Bio je vjenčan s Anđom Bunuševac, novinarkom Politike.

Po izlasku iz zatvora, emigrirao je u Sovjetski Savez, gde je živio i radio. U ožujku 1938. godine uhitili su ga agenti NKVD-a u njegovom stanu u okolici Moskve. Odveli su ga u jedan moskovski logor, odakle mu se krajem te godine gubi svaki trag.[9]

RehabilitacijaUredi

Posmrtno je rehabilitiran 1957. godine u SSSR.[1] Za njegovu rehabilitaciju izborila se njegova kćer. U dokumentu koji joj je 1957. godine dostavio Vojni sud Habarovska navodi se da je Kotur službeno osuđen u veljači 1938. godine.[2]

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 Petar Požar, Jugosloveni žrtve staljinskih čistki (str. 331.), Beograd, 1989.
  2. 2,0 2,1 Grešni i posle smrti, novosti.rs, 13. veljače 2003., pristupljeno 17. veljače 2021.‎ (srp.)
  3. http://books.google.rs/books?id=lXMBAAAAMAAJ&q=Nikola+Kotur&dq=Nikola+Kotur&hl=en&sa=X&ei=86_NU-TxN6bd4QTwhYHgDA&ved=0CDAQ6AEwAQ
  4. http://books.google.rs/books?id=TqElAAAAMAAJ&q=Nikola+Kotur&dq=Nikola+Kotur&hl=en&sa=X&ei=86_NU-TxN6bd4QTwhYHgDA&ved=0CEkQ6AEwBg
  5. http://books.google.rs/books?id=pTasAAAAIAAJ&q=Nikola+Kotur&dq=Nikola+Kotur&hl=en&sa=X&ei=86_NU-TxN6bd4QTwhYHgDA&ved=0CDkQ6AEwAw
  6. http://books.google.rs/books?id=jmEvAQAAIAAJ&q=Nikola+Kotur+skoj&dq=Nikola+Kotur+skoj&hl=en&sa=X&ei=AbrNU-y4H5Cy7Ab6loGgAg&ved=0CDkQ6AEwAQ
  7. http://books.google.rs/books?id=jmEvAQAAIAAJ&q=Nikola+Kotur&dq=Nikola+Kotur&hl=en&sa=X&ei=86_NU-TxN6bd4QTwhYHgDA&ved=0CDwQ6AEwBA
  8. http://books.google.rs/books?id=lE8-AAAAIAAJ&q=Nikola+Kotur+skoj&dq=Nikola+Kotur+skoj&hl=en&sa=X&ei=AbrNU-y4H5Cy7Ab6loGgAg&ved=0CHMQ6AEwCg
  9. http://books.google.rs/books?id=flRCAAAAIAAJ&q=Nikola+Kotur&dq=Nikola+Kotur&hl=en&sa=X&ei=86_NU-TxN6bd4QTwhYHgDA&ved=0CC0Q6AEwAA