Lucijan Vranjanin: razlika između inačica

Dodana 262 bajta ,  prije 13 godina
m
bez sažetka
mNo edit summary
[[Datoteka:Piero della Francesca Ideal City.jpg|mini|450px|<center>''Idealni grad'', slika koja se pripisuje Lucijanu vranjaninu, ali i [[Piero della Francesca|Pieru della Francescu]], galerija Galleria nazionale delle Marche, [[Urbino]].<center>]]
'''Lucijan Vranjanin (Luciano Laurana)''', ([[Zadar]], oko [[1420]]. - [[1479]].), jedan od najznačajnijih [[Italija|talijanskih]] [[Renesansa|renesansnih]] [[Arhitekt|arhitekata]] [[15. stoljeće|15. stoljeća]].
 
[[Datoteka:PalazzoDucaleUrbino.JPG|mini|200px|<center>Pročelje duždeve palače u [[Urbino|Urbinu]], [[svjetska baština u Italiji]].<center>]]
[[Datoteka:NapoliMaschioAngioinoArcoLaurana3.jpg|mini|200px|lijevo|<center>''[[Alfons I. Aragonski]] ulazi u grad'', detalj portala Castel Nuovo.<br>Vjerojatno djelo njegova brata [[Franjo Vranjanin|Franje]].<center>]]
[[Datoteka:Urbino-palazzo ducale02.jpg|mini|200px|<center>[[AtrijKlaustar]] duždeve palače u Urbinu.<center>]]
Njegova najranija arhitektonska ostvarenja su portal-slavoluk na ''Castel Nuovu'' u [[Napulj]]u i portal Arsenala u [[Venecija|Veneciji]]<ref>Što je dokumentirano u Mantovi 1465. kada se susreo sa slavnim arhitektom [[Leon Battista Alberti|Leonom Battistom Albertijem]]</ref>. Projektima vojvodskih palača u [[Urbino|Urbinu]], Gubbiu, [[Pesaro|Peasaru]] te slikama idealnog grada stvorio je lik novovjekovnoga grada. Lucijan je u arhitekturu unio mnoge novine koje su kasnije slijedili svi ostali [[arhitekt|arhitekti]].
 
Ugledni povjesničar umjetnosti Arduino Colasanti je Lucijana Vranjanina okarakterizirao umjetnikom koji je sredinom [[15. stoljeće|15. stoljeća]] najpotpunije preporodio antičku arhitekturu, te koji je s [[Filippo Brunelleschi|Filipom Brunelleschijem]] i [[Leon Battista Alberti|Leonom Battistom Albertijem]] stvorio novu arhitekturu.
 
Jedino dokumentacijom dokazano Vranjaninovo dovršeno djelo je [[Urbino|urbinska]] palača vojvode [[Federico de Montefeltro|Federica de Montefeltra]] (građena od [[1466.]] do [[1472.]]), velikog [[humanisthumanizam|humanista]]a i najvećeg vojskovođe svoga doba, o kojoj postoji nepodijeljeni sud kao o remek-djelu [[renesansa|renesansne]] arhitekture. Kroničar urbinskog dvora Giovanni Santi ([[Raffael|Raffaelov]] otac) palaču je nazvao božanskom, a ne ljudskom građevinom. Dvorište palače proglašeno je jednim od arhitektonski i cjelovito estetski najutjecajnijih talijanskih djela. Iznimnost urbinske palače još više dolazi do izražaja u usporedbi s ranorenesansnim palačama koje joj neposredno prethode, poput firentinskih ''Medici-Riccardi'' (Michelozzo) i ''Ruccelai'' (Alberti i Rossellino) — jednostavnih kvadratičnih formi s centralnim dvorištem u naslijeđenoj srednjovjekovnoj strukturi, za razliku od urbinskoga grada sagrađenog u obliku palače, samostalne prostorne kompozicije novovjekovne palače i renesansnoga grada.
 
[[Vojvoda]] [[Federico de Montefeltro]] je imao neograničeno povjerenje u Vranjanina te ga je posebnom poveljom imenovao svojim osobnim arhitektom, koji je po svemu sudeći odlučivao u projektiranju brojnih građevina — palača i utvrda, što ih je Montefeltro gradio duž svog vojvodstva.