Razgovor:Stanična biologija

Aktivne diskusije
Ovo je stranica za razgovor za raspravu o poboljšanjima na članku Stanična biologija.
Rad na člancima


Citologija ili biologija stanice je biološka disciplina koja za cilj ima proučavanje i razumjevanje stanica. Ovakvo proučavanje odvija se na mikroskopskom i molekularnom nivou i podrazumjeva fizičke osobine stanice, životni ciklus, staničnu diobu, fiziologiju i komunikaciju jedne ćelije sa drugom.

Podjela stanicaUredi

Sve stanice se dijele na prokariotske i eukariotske. Prokarioti( Grčki pro pre i karuon koštica ili jezgra) nemaju jasno ograđeno područje koje sadrži genetski materijal, DNK, od ostatka stanice i ima jednostavniju građu od eukariotske. Eukariotske su druga vrsta stanica koje imaju jasno definirano područje sa genetskim materijalom, veliki broj organela koji imaju određene funkcije i morfološki su složenije.

Najočiglednija razlika između prokariotske i eukariotske stanice je postojanje unutrašnjih membrana i njihove funkcije. Kod eukariota prostor koji sadrži genetski materijal je odvojen od ostatka stanice jezgrinom membranom, dok kod prokariota to područje nema membranu i nije jasno definirano. Membrane kod eukariota također imaju važnu ulogu u strukturi različitih organela. Organeli su intracelularne strukture koje imaju jasno određene funkcije u stanici analogno organima koji imaju jasno određene funkcije u tijelu. Samo ime organela (mali organ) je nastalo tako što su biolozi uvidjeli paralelu u odnosu organela i stanice i organa i tela.

CitoplazmaUredi

Kada se eukariotska stanica pogleda pomoću elektronskog mikroskopa niske rezolucije, najveći organeli se mogu vidjeti u naočigled bezličnoj homogenoj supstanci zvanoj citoplazmatski matriks ili citoplazma. Iako naočigled izgleda bezlično, matriks je vrlo važan za stanicu i mjesto je bitnih biokemijskih procesa. Nekoliko vidljivih promjena u stanici, npr. viskozitet stanice, je očigledan zahvaljujući citoplazmatskom matriksu.

70-85 % ukupne težine eukartioske stanice čini voda, koja se u najvećem djelu nalazi u citplazmatskom matriksu. Dio ove vode se nalazi u slobodnom stanju i predstavlja osmotski aktivnu vodu (vidjeti Osmoza). Dok se ostatak vode nalazi na površini mnogih organela, proteina i drugih makromolekula i ona je osmotski neaktivna.

Najvjerojatnije sve stanice imaju u svom sastavu strukture zvane mikrofilamenti koji su jako tanka proteinska vlakna, ne šira od 4 do 7 nm nanometar u promjeru, i oni mogu biti ili razbacani po unutrašnjosti stanice ili strukturno organizirani. Mikrofilamenti igraju važnu ulogu u kretanju stanice, njenom oblikovanju i formi.

Druga vrsta vlaknastih organela koji se također mogu naći u citoplazmi su mikrotubuli. Za sada se zna da imaju tri uloge u životu stanice:

  • pomažu u održavanju oblika
  • zajedno sa mikrofilamentima sudjeluju u njenom kretanju
  • sudjeluju u intracelularnom transportu

Ove dvije grupe vlaknastih organela pripadaju velikoj mreži koja se zove citoskelet i koja za ulogu ima kretanje stanice, te njeno oblikovanje. Prokariotske stanice nemaju visoko organizirani citoskelet.

OrganeliUredi

 
Ćelija sa organelama

U životu stanice i njenom svakodnevnom fukncioniranju sudjeluje veliki broj organela koji se nalaze u citoplazmi:

Vanjski linkoviUredi

Vrati se natrag na stranicu »Stanična biologija«.