Otvori glavni izbornik

Lepenac (albanski: Lepenci, makedonski: Лепенец) je rijeka na jugu Kosova i sjeveru Republike Makedonije, duga je 75 km, i pritoka je rijeke Vardar .

Lepenac
Лепенец.JPG
Duljina 75 km
Nadm. visina izvora 1.820 m
Površina porječja 770 km2
Izvor Kodža Balkan, ( 1 820 m.), Kosovo
Ušće Gjorče Petrov, ( 262 m.), Makedonija
Pritoci Nerodimka
Države Kosovo, Makedonija
Slijev egejski
Ulijeva se u Vardar

Sadržaj

Tok rijeke kroz KosovoUredi

Rijeka Lepenac izvire na planini Kodža Balkan, istočno od grada Prizrena, na nadmorskoj visini od 1 820 m. Ispočetka teče na istok, kroz Sirinićku župu, između planina Žar (sa sjevera) i Šarplanine (s juga). Sa Šarplanine prima mnoge male pritoke, i jednu veću Suvu reku, teče kroz gradić Štrpce, zatim teče između Šarplanine i planine Nerodimka (sa sjevera) i kod sela Doganović zavija prema jugu i teče kroz Veliko Kosovo polje.

Ovdje prima svoj najveći pritok, rijeku Nerodimku, sa lijeve strane, kod gradića Kačanik i teče u Kačaničku klisuru. Klisura je duga 23 km, i nalazi se između Šarplanine, sa zapada i Skopske Crne Gore, sa istoka. Po istjeku iz klisure kod sela Sečište rijeka ulazi u Makedoniju poslije 60 km tijeka kroz Kosovo.

Tok rijeke kroz MakedonijuUredi

Prostalih 15 km, rijeka teče kroz Skopsku kotlinu, sa lijeve strane prima nekoliko manjih pritoka iz Skopske Crne Gore. Teče pored arheološkog nalazišta Scupi, i na periferiji grada Skopja (kod naselja Gjorče Petrov) uvire u rijeku Vardar na nadmorskoj visini od 262 m.

OsobineUredi

  • Rijeka Lepenac pripada slivu Egejskog mora, sa slivnim područjem od 770 km² (695 km² na Kosovu i 75 km² u Makedoniji).
  • Rijeka nije plovna
  • Kačanička klisura, je i trasa magistralne ceste Skopje - Priština, kao i željezničke pruge Priština - Skopje.
  • Rijeka Lepenac ima potencijalno dobar hidropotencijal, koji se ne koristi. Njene vode se vrlo malo koriste za navodnjavanje.
  • Rijeka Lepenac, bila je dio umjetne bifurkacije, kada je rijeka Nerodimka povezivala umjetnim kanalom rijeke; Lepenac i Sitnicu (pritoku Ibra) , i na taj način povezivala crnomorski i egejski sliv. Ovaj kanal je izvan upotrebe nakon drugog svjetskog rata.

IzvoriUredi

  • Mala Prosvetina Enciklopedija, Theće izdanje (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
  • Jovan Đ. Marković (1990): Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije; Svjetlost-Sarajevo